محمدرضا شالبافان با اشاره به اهمیت سلامت روان کودکان و نوجوانان اظهار کرد: سلامت روان افراد زیر ۱۸ سال از اولویتهای وزارت بهداشت است و مراکز جامع سلامت در این زمینه توجه ویژهای دارند.
وی نقش خانوادهها در شناسایی مشکلات روانی کودکان و نوجوانان را بسیار مهم دانست و افزود: دسترسی به این گروه سنی بدون همکاری خانوادهها امکانپذیر نیست. خانوادهها در صورت مشاهده هرگونه نگرانی درباره سلامت روان فرزندشان میتوانند به مراکز جامع سلامت و در صورت نیاز به مراکز سلامت روانی اجتماعی «سراج» مراجعه کنند.
شالبافان درباره غربالگری سلامت روان دانشآموزان نیز گفت: این غربالگری در قالب برنامه ملی «نظام مراقبت اجتماعی دانشآموزان» یا «نماد» انجام میشود و وزارت آموزش و پرورش متولی اصلی اجرای این برنامه است. وزارت بهداشت نیز مسئول دریافت ارجاعات و ارائه خدمات تخصصی به دانشآموزان است.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ادامه داد: طی سالهای گذشته غربالگری سلامت روان دانشآموزان به شکل گسترده انجام شده و روانشناسان دانشگاههای علوم پزشکی و مراکز سراج نیز موارد ارجاعی را بررسی و خدمات تخصصی ارائه کردهاند. توسعه این خدمات بهویژه در شرایط پرتنش کنونی، یکی از اهداف مهم وزارت بهداشت است.
وی با اشاره به پیامدهای تعطیلی طولانیمدت مدارس و تداوم آموزش برخط اظهار کرد: دانشآموزان بخش قابل توجهی از مهارتهای اجتماعی خود را در ارتباط با همسالان، معلمان و اولیای مدرسه یاد میگیرند و طولانی شدن تعطیلی مدارس میتواند فرصت یادگیری این مهارتها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
شالبافان همچنین از آمادگی برای ارائه خدمات سلامت روان به دانشآموزان در مناطق آسیبدیده خبر داد و گفت: در شهرهایی مانند میناب که آسیب دیدهاند، آمادگی برای ارائه خدمات دوچندان شده است و همکاری نزدیکی با وزارت آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی برای غربالگری و ارائه خدمات تخصصی، بهویژه در مناطق آسیبدیده، داریم.
این روانپزشک درباره پیامدهای بیتوجهی به مشکلات سلامت روان دانشآموزان هشدار داد و افزود: اگر خانوادهها به دلیل انگ مرتبط با اختلالات روانپزشکی نگرانیهای خود را در جریان غربالگری مطرح نکنند، ممکن است تشخیص و درمان به تأخیر بیفتد. ادامه این وضعیت میتواند موجب تشدید اختلالات و حتی بروز رفتارهای خودآسیبرسان از جمله خودکشی شود.
وی تأکید کرد: غربالگری سلامت روان دانشآموزان به همکاری جدی خانوادهها نیاز دارد و حتی با وجود زیرساختهای مناسب، بدون همراهی خانوادهها نمیتوان بهطور کامل از آسیبهای ناشی از اختلالات روانپزشکی پیشگیری کرد. از خانوادهها میخواهم غربالگری سلامت روان فرزندانشان را جدی بگیرند.
شالبافان درباره شایعترین اختلالات سلامت روان در میان دانشآموزان نیز گفت: اگرچه نتایج دقیق غربالگریها در اختیار وزارت آموزش و پرورش است، اما اضطراب و افسردگی همانند بسیاری از کشورهای دیگر از شایعترین اختلالات سلامت روان دانشآموزان ایرانی به شمار میرود. با توجه به شرایط بحرانی کشور در سال گذشته، توجه به اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD نیز باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در پایان با تأکید بر اینکه خانوادهها نباید از مراجعه فرزندانشان به روانپزشک واهمه داشته باشند، گفت: نگرانی اصلی باید این باشد که کودک یا نوجوان در صورت نیاز خدمات سلامت روان دریافت نکند. بیتوجهی به درمان میتواند اختلال را مزمن کند و عملکرد فرد را برای سالها تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که حتی میتواند بر تحصیل، موفقیت در آزمونهای مهم و روابط اجتماعی نوجوانان اثر منفی بگذارد.
نظر شما